W sklepie soki owocowe kuszą efektownym opakowaniem i obiecującą nazwą. W domu zaś przekonujesz się, że zamiast soku kupiłaś napój z namiastką owoców. Na co zwrócić uwagę, żeby się nie nabrać? Co tak naprawdę kryje się w kolorowych opakowaniach?
Półki uginają się od różnego rodzaju soków, nektarów i napojów owocowych. Mają podobne opakowania i nazwy. Kiedy więc widzimy karton napoju z nadrukowanym naszym ulubionym owocem, kupujemy – bo przecież soki to też zdrowie i witaminy. Zanim jednak kupisz swój ulubiony sok, nektar lub napój zastanów się, czy wiesz co kupujesz?
Soki
Zgodnie z prawem unijnym sokiem można nazwać napój, który jest zdolny do fermentacji, ale niesfermentowany, wyprodukowany ze zdrowych, dojrzałych, świeżych lub schłodzonych owoców (warzyw), mający kolor, smak i zapach charakterystyczne dla owoców (warzyw), z których został zrobiony.
Co to oznacza w rzeczywistości? Znaczy to po prostu, że sok ze sklepu powinien wyglądać, smakować i pachnieć tak jak świeży wyciśnięty w domu. Niestety, takich soków na rynku jest bardzo mało. Większość to soki odtwarzane, czyli produkowane z owocowego koncentratu.
Dobry sok musi zawierać 85–100 proc. owoców. Obowiązuje żelazna zasada: do soku nie wolno jednocześnie dodać cukru oraz substancji zakwaszających. Soki owocowe mogą mieć w swoim składzie niewielkie ilości cukru, który łagodzi ich kwaśny smak lub też niewielkie ilości kwasu cytrynowego.
Soki warzywne mogą być doprawiane cukrem lub miodem i/lub solą, ziołami oraz kwasem cytrynowym. Zabronione jest natomiast dodawanie sztucznych aromatów, barwników, a także konserwantów.
Nektar
Może mieć od 25 do nawet 99% wsadu owocowego. Rozcieńczany jest on wodą z dodatkiem cukru bądź kwasu cytrynowego. Kupując nektar należy zawsze sprawdzić informacje na opakowaniu: producent ma obowiązek napisać wprost, jakie są proporcje poszczególnych składników.
Do nektaru można dodać więcej cukru niż do soku. W odróżnieniu od soku nektar może zawierać jednocześnie substancje słodzące (w tym miód) i zakwaszające. W przypadku nektarów owocowych „bez dodatku cukru” i „o zmniejszonej wartości energetycznej” zamiast cukru (lub częściowo) dodaje się słodziki. Nektary nie powinny zawierać sztucznych barwników, aromatów ani konserwantów.
Napój owocowy lub warzywny
Znajdziemy w nim od 20 do 99% soku owocowego – choć częściej jego zawartość będzie w okolicach tej dolnej wartości. Można do niego dodawać wodę, cukier, kwas cytrynowy i wiele innych, dozwolonych dla produktów spożywczych dodatki (sprawdź na opakowaniu!).
Napoje mogą również, w przeciwieństwie do soków i nektarów, zawierać sztuczne barwniki, aromaty, oraz innego rodzaju dopuszczone dodatki.
w napojach owocowych jest mniej soku niż w nektarach. W efekcie w większości z nich można znaleźć nie więcej niż 3–5 proc. soku albo nie ma go wcale. Chociaż są i takie, które zawierają 20 proc. soku – producent zwykle zaznacza to na etykiecie. Do napojów owocowych zalicza się także produkty, które mimo dużej zawartości soku zawierają dodatki dozwolone w przypadku napojów, a zabronione przy produkcji soków oraz nektarów: aromaty, barwniki naturalne i sztuczne, konserwanty, sztuczne substancje słodzące.
W wersji light
W sklepach można kupić nektary i napoje light. Powinny mieć co najmniej 30 proc. kalorii mniej niż ich normalne odpowiedniki. Do ich słodzenia uzyto słodzików. W wersji light nie powinny występować soki, ponieważ zgodnie z przepisami do soków nie wolno dodawać żadnych słodzików.
Przechowywanie
Przechowuj je zawsze zgodnie z zaleceniem producenta. Najdłużej, bo do 12 miesięcy, zachowują świeżość soki oraz nektary pasteryzowane. Natomiast jednodniowe soki najlepiej wypić w ciągu 12 godzin, ponieważ dość szybko tracą wartości odżywcze i fermentują. Wszystkie soki i nektary po otwarciu powinno się trzymać w lodówce, ale nie dłużej niż 24 godziny, niezależnie od tego, czy były one pasteryzowane, czy nie.
Bogactwo zdrowia w płynie
Soki i nektary powinny być elementem naszej codziennej diety. Soki i nektary mogą też być dodatkowo wzbogacane w witaminy. Informacje o tym, ile dany sok zawiera witamin można znaleźć na opakowaniu soku lub nektaru, a pamiętajmy, że witaminy A, C, E wykazują silne działanie antyoksydacyjne (przeciwdziałają rozwojowi miażdżycy, nowotworów i procesom starzenia).
• Witamina A odpowiada za wzrost i ogólny rozwój organizmu, tworzenie kości, prawidłowy rozwóji funkcjonowanie skóry. Bogatym źródłem prowitaminy A, czyli beta-karotenu są soki i nektary marchwiowe i marchwiowo – owocowe. Jedna szklana (250 ml) pokrywa dzienne zapotrzebowanie na tę witaminę.
• Witamina PP pomaga regulować poziom cukru we krwi (produkcja związków energetycznych) oraz przepływ krwi w naczyniach krwionośnych, a znajdziemy ją w soku pomarańczowym.
• Witamina C odpowiada za produkcję kolagenu i podstawowych białek w całym organizmie (kości, chrząstki, ścięgna, więzadła), dodatkowo wzmacnia odporność organizmu. Jej dobrym źródłem jest sok pomarańczowy czy nektar z czarnych porzeczek. Szklanka (250 ml) soku pomarańczowego pokrywa dzienne zapotrzebowanie na witaminę C, a nektaru z czarnych porzeczek ok. 35%.
• Witamina E zapobiega uszkodzeniom błon komórkowych przez procesy utleniania co spowalnia proces starzenia oraz chroni przed rozwojem miażdżycy - hamuje utlenianie frakcji LDL cholesterolu (tzw. zły cholesterol).
• Potas wpływa na prawidłową pracę mięśnia sercowego, zapobiega i wspomaga leczenie nadciśnienia. Jedna szklanka soku pomidorowego dostarcza 500 mg tego cennego pierwiastka co zaspokaja 30% dziennego zapotrzebowania na ten pierwiastek.
• Soki i nektary sa też źródłem błonnika, który reguluje pracę układu pokarmowego, poprawia perystaltykę jelit, zapobiega zaparciom. Można go znaleźć w sokach i nektarach, które zawierają miąższ owocowy oraz naturalnie mętnych lub przecierowych.
• Kwas foliowy (foliany) – nasz organizm nie potrafi go wytwarzać i musi być on dostarczonyz pożywienia. Jest niezbędny w procesie wzrostu i rozmnażania. Jego obecność jest konieczna do powstawania w szpiku czerwonych krwinek, rozwoju i prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego. Usprawnia pracę układu pokarmowego. Jego źródłem jest sok pomarańczowy i nektar bananowy.
--------------- reklama ---------------
